Τα μεγάλα χρέη μαστίζουν την ευρωζώνη

Οι χώρες της ευρωζώνης είναι σήμερα εγκλωβισμένες σε ψηλά χρέη λόγω της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης που ξέσπασε το 2008.  Από την έναρξη της κρίσης μέχρι σήμερα, ο μέσος όρος δημοσίου χρέους στην ευρωζώνη αυξήθηκε κατά το ήμισυ, από 66.4% ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), στο 93.4% του ΑΕΠ.  Κάποιες χώρες της ευρωζώνης, όπως η Κύπρος, η Ελλάδα και η Πορτογαλία είναι αποκλεισμένες από τις αγορές ενώ άλλες μεγαλύτερες χώρες, όπως η Ισπανία και η Ιταλία πλερώνουν ψηλό κόστος δανεισμού.  Πέντε από τις χώρες της ευρωζώνης έχουν δημόσιο χρέος που υπερβαίνει το 100% του ΑΕΠ τους.  Πολλοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι χρέη που υπερβαίνουν το 100% του ΑΕΠ δεν είναι βιώσιμα. 

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο απαιτεί όπως οι χώρες της ευρωζώνης μειώσουν τα χρέη τους, διαφορετικά δεν θα μπορούν να δανειστούν στο μέλλον.  Οι οίκοι αξιολόγησης παρακολουθούν και εκδίδουν προειδοποιήσεις στις χώρες με ψηλά ελλείμματα και απειλούν με υποβαθμίσεις τις χώρες που δεν λαμβάνουν μέτρα.  Το μεγάλα δημόσια χρέη ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για τον χαμηλό ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρωζώνη για τέσσερις  τουλάχιστον λόγους.  Πρώτος λόγος είναι η ανάγκη για περιορισμό των ελλειμμάτων και του δημόσιου χρέους στις χώρες της ευρωζώνης.  Η συμφωνία μεταξύ των κρατών μελών της ευρωζώνης να περιορίσουν τα ελλείμματα τους και να μειώσουν τα χρέη τους, μειώνει τις αναπτυξιακές και άλλες δαπάνες με ταχύτατους ρυθμούς, με αποτέλεσμα τον περιορισμό της ανάπτυξης.  Ιδιαίτερα, η συνθήκη για τη Σταθερότητα, τον Συντονισμό και τη Διακυβέρνηση, την οποία υπέγραψε και η Κύπρος πριν τρία περίπου χρόνια, απαιτεί τη επίτευξη ισοσκελισμένου προϋπολογισμού μέχρι το 2015. Στην Κύπρο έχει δοθεί περισσότερος χρόνος επειδή ακολουθεί το μνημόνιο. Δεύτερος λόγος είναι το μεγάλο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους (τόκοι) το οποίο αφαιρεί χρήματα από την ανάπτυξη.  Για τις περισσότερες χώρες που έχουν εύκολη πρόσβαση στις αγορές δανεισμού, το επιτόκιο που πλερώνουν επί των υφιστάμενων δανείων κυμαίνεται από 2%, μέχρι 6%.  Η Γερμανία για παράδειγμα πλερώνει 2% ενώ Ισπανία και Ιταλία πλερώνουν  6%.  Τα χρήματα που πλερώνει ένα κράτος για την εξυπηρέτηση του χρέους θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη και για την ενίσχυση της διαθέσιμης ρευστότητας στις επιχειρήσεις.  Τρίτος λόγος που το ψηλό δημόσιο χρέος επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη είναι τα ψηλά επιτόκια.  Σε πολλές χώρες της ευρωζώνης το δημόσιο χρέος χρηματοδοτείται από εγχώρια κεφάλαια, στερώντας έτσι τον ιδιωτικό τομέα από σημαντικούς πόρους.  Όσο περισσότερα κεφάλαια απορροφά το κράτος για να αναχρηματοδοτήσει το δημόσιο χρέος, τόσο λιγότερα κεφάλαια είναι διαθέσιμα στον ιδιωτικό τομέα, νοικοκυριά και επιχειρήσεις.  Η περιορισμένη προσφορά κεφαλαίων στον ιδιωτικό τομέα προκαλεί αύξηση στα επιτόκια.  Τέλος, όταν μια χώρα έχει ψηλά χρέη δεν έχει την πολυτέλεια να το αυξήσει σε περιόδους ύφεσης για να βγάλει την οικονομία από την ύφεση.  Οι δανειστές θα είναι απρόθυμοι να δανείσουν μια χώρα με υπερβολικά ψηλά χρέη.  Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η κρίση χρέους που μαστίζει την ευρωζώνη δεν έχει λήξει ακόμη.  Παρά τα μέτρα λιτότητας που έχουν ληφθεί, τα χρέη των κρατών μελών της ευρωζώνης έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.  Ο δρόμος προς μια βιώσιμη ανάπτυξη στην ευρωζώνη, είναι μακρύς.

 

Μάριος Μαυρίδης, βουλευτής Κερύνειας

 

 

 

enasomatou IT Team