Η πρόκληση της γήρανσης του πληθυσμού

Category: ΑΡΘΡΑ
Published on Sunday, 03 February 2013 07:15
Written by Administrator
Hits: 1763

Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Κυπριακή κοινωνία σήμερα είναι η γήρανση του πληθυσμού και η εξασφάλιση επαρκούς σύνταξης για τα άτομα της τρίτης ηλικίας.  Η απότομη πτώση του δείκτη γονιμότητας στην Κύπρο αποτελεί βόμβα στα θεμέλια του συνταξιοδοτικού συστήματος αφού στις επόμενες δεκαετίες, λιγότεροι εργαζόμενοι θα είναι αναγκασμένοι να συντηρούν περισσότερους συνταξιούχους.  Σήμερα για παράδειγμα, τέσσερις εργαζόμενοι συντηρούν ένα συνταξιούχο, ενώ μέχρι το 2050 ο αριθμός αυτός θα είναι κάτω από το δύο.  Κατά συνέπεια, και χωρίς τη λήψη μέτρων, οι εισφορές στο ΤΚΑ θα αυξάνονται σταδιακά και θα μειώνουν τα εισοδήματα των εργαζομένων αλλά και το βιοτικό τους επίπεδο.  Ακόμα και αν ο δείκτης γονιμότητας αυξηθεί στα επόμενα χρόνια, το πρόβλημα της γήρανσης του πληθυσμού δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί άμεσα διότι αυτοί που γεννιούνται σήμερα θα πρέπει πρώτα να μεγαλώσουν, να μορφωθούν, να αποκτήσουν δουλειά και να κερδίζουν χρήματα, πριν αρχίσουν να συνεισφέρουν στα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης. Οι λύσεις που προτείνονται για αντιμετώπιση της γήρανσης του πληθυσμού είναι τρεις, αύξηση των εισφορών, αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης και μείωση των συντάξεων. 

Η μείωση των συντάξεων είναι η τελευταία επιλογή για όλες τις κυβερνήσεις, για δύο λόγους.  Πρώτον, η επιλογή αυτή έχει το μεγαλύτερο πολιτικό κόστος και δεύτερον, οι συντάξεις είναι ήδη χαμηλές και ενδεχόμενη μείωση τους θα βύθιζε στη φτώχεια την πλειοψηφία των συνταξιούχων.  Στην ουσία, η αύξηση των εισφορών μειώνει τα καθαρά εισοδήματα των εργαζομένων και ανεβάζει το κόστος των επιχειρήσεων, οι οποίες με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, μετακυλούν το κόστος αυτό στους εργαζόμενους και στους καταναλωτές.  Η αύξηση των εισφορών, που ισοδυναμεί με αύξηση των φορολογιών, ισοδυναμεί με μείωση του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας.  Έτσι, το όποιο όφελος προκύπτει από την αύξηση των εισφορών εξουδετερώνεται από το κόστος που προκύπτει λόγω της μείωσης του ρυθμού ανάπτυξης.  Αν και είναι απόλυτα θεμιτό ο εργαζόμενος πληθυσμός να εισφέρει για να συντηρεί τους συνταξιούχους, η αύξηση των εισφορών που βαραίνουν τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις είναι η χειρότερη επιλογή, η οποία έχει κόστος για την οικονομία.  Συνολικά, μπορεί κάποιος να αποδείξει επιστημονικά ότι η επιλογή της αύξησης των εισφορών είναι χειρότερη και από την μείωση των συντάξεων.  Η καλύτερη επιλογή, η οποία μπορεί να βοηθήσει και την οικονομία, είναι η αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης, διότι με τον τρόπο αυτό, όχι μόνο αυξάνονται οι εισφορές στο ΤΚΑ αλλά η οικονομία παράγει περισσότερα. Με βάση τις πρόνοιες του μνημονίου συναντίληψης, το όριο συνταξιοδότησης θα αυξάνεται σταδιακά στο 65 μέχρι το 2016 και μετά θα είναι συνδεδεμένο με το προσδόκιμο ζωής, το οποίο σήμερα είναι 80 χρόνια.  Με τον τρόπο αυτό, η περίοδος κατά την οποία η κοινωνική ασφάλιση θα καταβάλει συντάξεις περιορίζεται στα 15 χρόνια.

Μάριος Μαυρίδης, βουλευτής Κερύνειας