Οι εισφορές των εργαζομένων επιδοτούν τους εργοδότες

Το αστρονομικό ποσό των €120 εκατομμυρίων πλέρωσε το Ταμείο Ανεργίας των Κοινωνικών Ασφαλίσεων κατά το 2012 σε 20,000 περίπου αιτητές.  Το ανεργιακό επίδομα στην Κύπρο ακολουθεί αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια και αναμένεται να αυξηθεί ακόμα περισσότερο στα επόμενα χρόνια, λόγω της πρόνοιας που επιτρέπει σε ένα άνεργο να λαμβάνει ανεργιακό επίδομα κάθε χρόνο.  Σύμφωνα με τους κανονισμούς, ένας εργαζόμενος μπορεί να λαμβάνει ανεργιακό επίδομα κάθε χρόνο για 26 εβδομάδες αρκεί να έχει εργαστεί τις προηγούμενες 26 εβδομάδες και να έχει συνεισφέρει στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ), και κατ’ επέκταση στο Ταμείο Ανεργίας, το οποίο είναι βραχίονας του ΤΚΑ.  Οι κανονισμοί που διέπουν την παροχή ανεργιακού επιδόματος, ενθαρρύνουν την εργοδότηση εποχιακών εργαζομένων, επιδοτούμενη μάλιστα από τις εισφορές των ιδίων των εργαζομένων (και των επιχειρήσεων).  Αν η πρακτική αυτή συνεχίσει ως έχει, η εργοδότηση εποχιακών εργαζομένων θα αυξηθεί σημαντικά, λόγω και της οικονομικής κρίσης, επιβαρύνοντας το ΤΚΑ ακόμα περισσότερο. Το επίδομα ανεργίας διαρκεί για 26 εβδομάδες και ισούται με το 60% περίπου των ασφαλιστικών αποδοχών (δηλαδή του μισθού) του εργαζομένου. Ένας άνεργος με εξαρτώμενο σύζυγο λαμβάνει επιπρόσθετα 20% των ασφαλιστικών αποδοχών ενώ για κάθε παιδί το ανεργιακό επίδομα αυξάνεται κατά 10% των ασφαλιστικών αποδοχών.   Ένας άνεργος που εξάντλησε το ανεργιακό του, μπορεί να επανακτήσει το δικαίωμα σε ανεργιακό επίδομα αν εργαστεί για άλλες 26 εβδομάδες και καταβάλει εισφορές στο ΤΚΑ.  Δηλαδή, κάποιος μπορεί να εργάζεται κανονικά 26 εβδομάδες το χρόνο και για τις υπόλοιπες 26 να λαμβάνει ανεργιακό επίδομα.  

Δεν υπάρχει όριο για το πόσες φορές δικαιούται κάποιος να λαμβάνει ανεργιακό επίδομα.  Το παράθυρο αυτό το εκμεταλλεύονται πλήρως εργοδότες στην ξενοδοχειακή βιομηχανία και σε άλλες εποχιακές εργασίες, όπου πληρώνουν τους εργαζόμενους τους για επτά με οκτώ μήνες, και μετά τους στέλνουν στο ανεργιακό για μερικούς μήνες μέχρι να τους προσλάβουν και πάλι με τη νέα σαιζόν.  Ακόμα και η κυβέρνηση εκμεταλλεύεται την πρακτική του επαναλαμβανόμενου ανεργιακού επιδόματος με τους ωρομίσθιους εργάτες. Τα τελευταία χρόνια, το δικαίωμα του επαναλαμβανόμενου ανεργιακού το αξιοποιούν πολλοί κοινοτικοί αλλά και κάτοικοι τρίτων χωρών, οι οποίοι αφού εργαστούν για 26 εβδομάδες, αποτείνονται στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων και λαμβάνουν ανεργιακό επίδομα, το οποίο είναι πολύ ψηλότερο από το μισθό που θα λάμβαναν στις χώρες τους.  Στην ουσία, το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων επιδοτεί τους εργοδότες και όχι τους εργαζόμενους.  Το Ταμείο Ανεργίας συστάθηκε για να παρέχει ασφάλιση στους εργαζομένους (οι οποίοι συνεισφέρουν σε αυτό), σε περίπτωση που χάσουν τη δουλειά τους, και όχι για να τυγχάνει εκμετάλλευσης από κάποιους εργοδότες.  Διότι με το παράθυρο που τους προσφέρει το επαναλαμβανόμενο ανεργιακό επίδομα, οι εργοδότες αποφεύγουν, όχι μόνο να πληρώνουν μισθούς για μερικούς μήνες το χρόνο αλλά και εισφορές στο ΤΚΑ, στο Ταμείο Συνοχής, στην Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού κλπ.  Βασικά, με τον τρόπο που λειτουργεί το ανεργιακό επίδομα, οι εργοδότες χρησιμοποιούν πολύ φτηνό εργατικό δυναμικό χρησιμοποιώντας τις εισφορές των ιδίων των εργαζομένων.

Μάριος Μαυρίδης, βουλευτής Κερύνειας

enasomatou IT Team