Η παγίδα της ύφεσης

Μπορεί η Ιρλανδία να έχει καταφέρει να ξεπεράσει την κρίση νωρίτερα από ότι υπολόγιζε, και μπορεί σε κάποιο βαθμό να δανείζεται από τις διεθνείς αγορές, ή Πορτογαλία όμως έχει προβλήματα.  Όπως αναφέρει η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η κυβέρνηση της Πορτογαλίας κινδυνεύει να μην πετύχει τον στόχο της για μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 5% μέχρι για το 2012, όπως έχει συμφωνηθεί με την τροϊκα.

Βασικά το πρόβλημα με το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής της Πορτογαλίας είναι το σκέλος των εσόδων, τα οποία εξαρτούνται από την πορεία της οικονομίας. Στο σκέλος των δαπανών οι περικοπές είναι συγκεκριμένες και έτσι οι εξοικονομήσεις είναι πιο σίγουρες. Η Πορτογαλία έπεσε στην ίδια παγίδα που είχε πέσε και η Ελλάδα, σε μικρότερο βαθμό βέβαια, με την ύφεση να είναι μεγαλύτερη της προβλεπόμενης, τα έσοδα να είναι χαμηλότερα από αυτά που είχαν συμφωνηθεί στο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής. Ως αποτέλεσμα, δημιουργείται κενό εσόδων το οποίο θα πρέπει να καλυφθεί με επιπρόσθετα μέτρα, τα οποία δημιουργούν περισσότερη ύφεση και η οικονομία εισέρχεται σε ένα φαύλο κύκλο ύφεσης και ελλειμμάτων. 

 

Οι συμφωνίες που συνάπτει η τροϊκα με τις χώρες που εισέρχονται στο μηχανισμό στήριξης είναι απλές αλλά σκληρές και δεν αφήνουν περιθώρια ευελιξίας.  Από τη στιγμή που το πρόγραμμα συμφωνηθεί, η τροϊκα αναμένει ότι θα εφαρμοστεί κατά γράμμα. Οι συμφωνίες της τροϊκας προβλέπουν ότι οι δόσεις της δανειακής σύμβασης αποδεσμεύονται κάθε τρεις μήνες, και συνοδεύονται από συγκεκριμένα μέτρα, τα οποία θα πρέπει να επιφέρουν συγκεκριμένα αποτελέσματα.  Κάθε τρεις μήνες η πορεία του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής αξιολογείται και αν τα αποτελέσματα δεν είναι τα αναμενόμενα, τότε η χώρα καλείται να λάβει και άλλα μέτρα, πριν αποδεσμευθεί η επόμενη δόση.  

Με λίγα λόγια, όταν κατά την εφαρμογή του προγράμματος δημιουργείται δημοσιονομική τρύπα, αυτή θα πρέπει να κλείσει αμέσως, διαφορετικά η ροή χρηματοδότησης τερματίζεται.  Έτσι, η χώρα που αποφασίζει να συνάψει δάνειο από το Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης και να ακολουθήσει ένα πρόγραμμα που έχει συμφωνηθεί με την τροϊκά, θα πρέπει να μελετήσει πολύ καλά τα μέτρα που θα λάβει σε κάθε στάδιο του προγράμματος, διαφορετικά μπορεί εύκολα να πέσει στην παγίδα που έπεσαν η Ελλάδα κι η Πορτογαλία.  Τα μέτρα που θα ληφθούν θα πρέπει να είναι τέτοια που να μειώνουν τις δαπάνες και να επηρεάζουν την οικονομική δραστηριότητα όσο το δυνατό λιγότερο.  Και επειδή η Κύπρος θα είναι η επόμενη χώρα που θα υπογράψει δανειακή σύμβαση με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης, να αναφέρουμε ότι οι σπατάλες που περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό του κράτους είναι πολλές, και είναι τέτοιες, που αν μειωθούν, δεν θα επηρεάσουν σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα.

Μάριος Μαυρίδης, βουλευτής Κερύνειας

enasomatou IT Team